Bir çocuk okumadan önce ne kadar çok dil bilirse, okuma becerilerinin o kadar iyi olacağı artık yaygın olarak anlaşılmaktadır. Okuma becerileri ne kadar iyiyse okulda o kadar başarılı olur. Oxford Üniversitesi araştırması, tekerlemeler okuyan çocukların yalnızca daha iyi okuyucular olduklarını değil, genel olarak daha güçlü dil öğrenicileri olduklarını buldu. Niye? Dilin fonik bunların yapısı üzerine basılmıştır. Ritim, kadans (bir parçada cümle bitimlerindeki “dinlenme” noktaları) ve dil hissi, çocukların 4 ve 5 yaşlarında daha iyi okumalarını sağladı. Tabii ki, tüm ebeveynler çocukları için bunu ister, ancak okumayı nasıl ve ne zaman tanıtacaklarını bilemeyebilirler. Peki çocuğunuza okumayı nasıl öğretirsiniz?
1. İpucu: Okumadan önce konuşun. Dinleme ve konuşmayı içeren sözlü dil, okumanın ve ardından yazmanın üzerine inşa edildiği temeldir. Çocukların kelimeleri üretip kullanabilmeleri için önce anlayabilmeleri gerekir. Çocuğunuzla konuşmak, ona kitap okumak, hikayeler anlatmak ve nesneleri adlandırmak kelime dağarcığını geliştirecek ve okuma için gerekli becerileri güçlendirecektir.
2. İpucu: Kitaplara aşık olun. Çocuğunuzun okumayı öğrenmek istemesi gerekir. Kitaplara aşık olmaya ihtiyacı var. Bu kitap sevgisini öğretmenin en iyi yolu, davranışı modellemek ve çocuğunuza okumaktır. Çocuğunuzla birlikte çeşitli kitaplar keşfederek zaman geçirin. Çocuğunuza kitaplara değer verdiğinizi ve okumaktan keyif aldığınızı gösterin. Doğal heyecanınız ve coşkunuz bulaşıcı olacaktır. Bu, olumlu bir izlenim bırakacaktır ve bu, çocuğunuzu okumayı öğrenmek istemesi için motive edebilir.
3. İpucu: Doğal hale getirin. Çocuğunuz okumayı öğrenmek için temel motivasyona sahip olduğunda, okumayı öğrenmek için doğru sisteme sahip olması gerekir. İki temel okuma sistemi vardır: fonetik ve tam kelime öğrenme. Kendi çocuklarım okumayı öğrendiğinde, Birleşik Krallık’taki sistem dört yaşında tam kelime öğrenmeyi öğretmekti. “Ev” gibi tüm kitabın temelini oluşturacak çok basit kelimeler/fikirler ile başlayan eksiksiz okuma şemaları vardı. Kitap evlerin resimlerini veya çizimlerini gösterecek ve çocuk “ev” kelimesini görecekti. Hikaye “anne” ve “baba” içerebilir ve bu nedenle bir sonraki kitap “evdeki baba”, ardından “evdeki anne” hakkında olacaktır. Bu şekilde, çocuk tüm kelimeleri tanımayı ve kelimeleri kavramlarla birleştirmeyi öğrenecektir. Bu sistemin avantajı nedir? Doğal olması. 4 ila 5 yaş arası çocuklar için fonetik kavramı son derece soyuttur. Genellikle bu sistem için henüz hazır değillerdir. Çocukların okumayı daha doğal bir şekilde, aşina oldukları kelimeler ve fikirlerle öğrenmelerinin tercih edildiğini düşünüyorum.
Ses bilgisi veya fonetik okuma doğal olarak tüm kelime sistemini takip eder. Okuldaki ikinci yılla birlikte, bu çocukların %80’i ses sistemini kendi başlarına analiz etmiş olacak ve doğal olarak harfleri ve sesleri seslendirme sürecine başlayacaklardır. Sürece başlamayan çocukların %20’si için öğretmen onlarla çalışacak ve süreç onlar için de gelişecektir.
Bu iki yöntemi bir araya getirmeye çok inanıyorum. Birçok dil uzmanı da, okumayı öğrenmenin, çocuğun yaşına ve öğrenme stratejilerine bağlı olarak, tam kelime ve fonetik yaklaşımların bir kombinasyonu olması gerektiği inancını paylaşmaktadır.
4. İpucu: Okumayı eğlenceli hale getirin. Bir dil bilimcisi olarak, çocuklara İngilizce konuşmayı, okumayı ve yazmayı öğretmek için başarılı yöntemler oluşturmaya açıkça büyük bir ilgi duyuyorum. Birkaç okuma sistemi geliştirdim ve en yeni ve heyecan verici ekleme, Google Play ve App Store‘daki Helen Doron Read uygulamasını kullanan yeni bir okumayı öğrenme programı. Uygulama, bir çocuğu ilk birkaç kelimesinden tam cümleler okumaya götüren 32 etkileşimli kitaptan oluşan benzersiz bir derlemedir.
Kitaplar “kedi” “fare” “yarasa” kelimelerini tanıtarak başlıyor. Hepsi çok basit ve etkileşimli. Resimler canlanır ve çocuk görüntüyü izler ve harf ve kelime seslerini birlikte duyar. Uygulama eksiksiz bir sistemdir; çocuğun kelime dağarcığı sırayla ve doğal olarak gelişir ve her serideki 4. kitapla çocuk öğrendiği kelimelerin bir hikayesini yüksek sesle okuyarak kendini kaydedebilir. Program çok basit bir şekilde başlıyor ve Rumpelstiltskin ve Pinokyo gibi tanıdık ve daha gelişmiş hikayeleri içerecek şekilde ilerliyor. Aslında oldukça karmaşık kelimeleri okuyorlar. Uygulamanın güzelliği, hem ana dili İngilizce olan kişilerle hem de İkinci Dil olarak İngilizce öğrenen çocuklarla çalışmasıdır.
Bu, ebeveynlerin çocuklarına erken bir başlangıç sağlamak için tanıtabilecekleri bir şeydir veya çocuğun okulda okuduğu dil öğrenimini destekleyebilir ve geride kalmış ve ekstra desteğe ihtiyaç duyan çocuklara yardımcı olabilir. Uygulama aslında sevgi, özen, beceri ve dil bilgisi ile oluşturulmuş türünün tek örneğidir. Çocuklar kendi zamanlarında kendi hızlarında okumayı öğrenirler.
Unutmayın, çocuğunuza kitap okumaya başlamak ve ona kitap sevgisini öğretmek için asla erken değildir. Okumak eğlenceli olmalı ve bir ömür boyu çocuğunuzla birlikte büyüyecek bir hediyedir.
Size eğitimci ve dil bilimcisi Helen Doron’dan bir şeyler öğrenme fırsatı sunmaktan mutluluk duyuyoruz. Helen 30 yıldır çocuklara İngilizce öğretiyor. Helen Doron Eğitim Grubu’nun kurucusu ve CEO’sudur ve orijinal ve devrim niteliğindeki öğrenme materyalleriyle İngilizce, matematik, fitness ve bebek gelişimi öğretmek için benzersiz bir metodoloji oluşturmuştur.
www.HelenDoron.com.tr adresinde daha fazla bilgi edinin
